Conferentie en corona (06-03-2020)

Afbeelding van burgemeester Fred Veenstra

Voor iedere beroepsgroep geldt dat je zo nu en dan aan bijscholing moet doen. Je moet bij de tijd blijven om je vak goed uit te kunnen oefenen. Voor burgemeesters is dat niet anders. Daarom was ik deze week een aantal dagen bij de jaarlijkse Burgemeestersconferentie. Die stond dit jaar in het teken van democratie, rechtsstaat en integriteit. Onderwerpen die heel actueel zijn. En in het licht van 75 jaar vrijheid zijn ze ook van groot belang. Goed dus om daar in alle rust bij stil te staan.

We zien in de praktijk dat onze democratie in roerige tijden verkeert. Op zich is dat niet erg. Aanpassingen aan nieuwe omstandigheden zijn nodig. Maar we moeten niet tornen aan de essentie van onze rechtsstaat. Want die is er juist om de vrijheid van mensen te waarborgen. En die essentie zou in gevaar komen wanneer we alleen maar zouden luisteren naar de mening van de grootste schreeuwers, de tien procent van de mensen aan de uiterste flanken van de samenleving. Want dat doet geen recht aan de tachtig procent in het midden.

Ik hoorde interessante voorbeelden uit Ierland en Frankrijk waarbij het mogelijk is om met een groep ‘gewone’ mensen te komen tot voorstellen die een probleem oplossen. Iets waar de politiek in die landen niet meer in slaagde.

Ook in ons land zie je gemeenten experimenteren met burgertoppen om tot voorstellente komen voor kwesties die in die gemeente spelen. In Heerenveen heeft men er al ervaring mee. Als je dat doet moet je wel oog hebben voor de positie van de gemeenteraad. Die is immers het ‘hoogste’ orgaan in de gemeente. Wanneer je de inwoners zelf plannen laat ontwikkelen moet de raad niet het idee krijgen alleen nog maar bij het kruisje te mogen tekenen. Overigens is dat wel het gevoel dat veel burgers nu hebben bij landelijke of gemeentelijke vraagstukken. Maar we moeten goed nadenken over de rolverdeling tussen inwoners en gemeenteraad om onze lokale democratie actueel te houden.

Het was heel interessant om een rechter te horen spreken over onze rechtsstaat en over de manier waarop overheden hun besluiten soms nemen en onderbouwen. Wanneer een gemeente er niet in slaagt een besluit goed te motiveren dan is het logisch dat de rechter dat besluit niet in stand laat. Een besluit goed uitleggen is essentieel in onze rechtsstaat. Burgers die een slecht gemotiveerd besluit ontvangen hebben het volste recht daar tegen in te gaan.

Zo kwamen er verschillende onderwerpen langs. Stof tot nadenken en heel nuttig voor de dagelijkse praktijk in de eigen gemeente.

In de wandelgangen werd er volop gesproken over het coronavirus. Verschillende collega’s hebben er in eigen gemeente al mee te maken. Iedereen bereidt zich, samen met de GGD, voor op verdere verspreiding van het virus. In eigen gemeente werden we geconfronteerd met fake news. Wie haalt het nu in zijn hoofd om met iets wat op een bericht van de gemeente lijkt dergelijke nepberichten te verspreiden? Ik hoop dat we de verantwoordelijken hiervoor kunnen achterhalen. In Fryslân hebben we, in ieder geval op het moment dat ik dit stukje schrijf, nog geen besmettingsgevallen. Maar ook in onze provincie zijn we er op voorbereid. Ik ben onder de indruk van de manier waarop de GGD zijn werk doet en zorgt dat iedere gemeente dagelijks van actuele informatie wordt voorzien. Ook dat is een onderdeel van onze goed functionerende rechtsstaat.

Weblog burgemeester Fred Veenstra.