Friese Dorpentop (24-06-2016)

Dit item is verlopen op 24-06-2017.
Burgemeester Fred Veenstra

Twee weken geleden schreef ik in mijn blog over het congres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Daar werden ideeën gepresenteerd over de toekomst van het lokaal bestuur. Wat gaan we doen om het ongenoegen in de samenleving te verminderen, de opkomst bij verkiezingen te vergroten en meer verbinding tussen bevolkingsgroepen te krijgen. En er werd een rapport gepresenteerd over de gemeenteraad van de toekomst. Hoe kan de aansluiting tussen kiezer en gekozene worden verbeterd?

Deze week verscheen er al weer een aantal rapporten. De Raad voor het Openbaar Bestuur wil dat er eindelijk een eind komt aan de discussie over het wel of niet kiezen van de burgemeester. De Raad stelt een keuzemodel voor; gemeenten zouden zelf mogen bepalen of ze de burgemeester door de gemeenteraad of door de bevolking laten kiezen. En het Wetenschappelijk Instituut van een grote partij kwam met een lijvig rapport over gezag en burgerschap waarin ook wordt nagedacht over de rol en taak van de overheid en die van burgers en organisaties. Allemaal rapporten. En allemaal oplossingsrichtingen voor de problemen die we ook allemaal wel zien. Maar het zijn de zoveelste rapporten in een lange rij. En al jaren zijn we niet in staat om keuzes te maken die echt de kloof tussen burger en overheid verkleinen.

Want die kloof is er. Die blijkt uit de uitslag van verkiezingen en van referenda, of het nu in Nederland of in Groot Brittannië is. En die kloof blijkt uit inspraakreacties tijdens gemeenteraadsvergaderingen of uit de mails die ik regelmatig krijg. Er zal concreet iets moeten veranderen. We moeten niet alleen een lerende overheid worden die het experiment aandurft, maar we moeten als (gemeentelijke) overheid ook openstaan voor initiatieven van inwoners en verenigingen.

En daarom vind ik het initiatief om een Friese Dorpentop te houden een boppeslach. Een dag waarop 1000 Friezen, via loting gekozen, met elkaar in gesprek gaan over de zaken die spelen in de dorpen en op het platteland. Geen debat, maar een dialoog. Samen in gesprek over zaken die belangrijk zijn in de eigen leefomgeving. Het is een initiatief dat de democratie “van nieuwe zuurstof wil voorzien” en geïnspireerd is op de ideeën van David van Reybroeck die enkele jaren geleden een boek schreef met voorstellen om de democratie uit het slop te halen. Hij stelt voor om via loting een groep burgers aan te wijzen die als “volksvertegenwoordigers” het gesprek aan gaat en besluiten kan nemen over zaken die alle burgers betreffen. Ik hoop dat de dorpentop in november een succes wordt. Het kan een middel zijn om de relatie tussen inwoners en bestuurders te verbeteren. Als het werkt moeten we serieus overwegen om een gemeentelijke dorpentop te organiseren. Dat is misschien wel beter dan het wachten op weer een nieuw rapport van een hooggeleerde commissie.