Participatiewet in Balans
Vanaf 2026 gelden er nieuwe regels voor de bijstand vanuit de Participatiewet in Balans. Deze veranderingen zorgen voor meer aandacht voor uw persoonlijke situatie, duidelijkere regels en meer ruimte voor maatwerk. Hieronder leest u wat dit voor u betekent.
Als u jonger bent dan 27 jaar, moet u eerst vier weken zoeken naar werk of een opleiding voordat uw uitkeringsaanvraag in behandeling wordt genomen. Soms hoeft dit niet, dit kan door verschillende redenen. Wij kijken samen met u of hier sprake van is.
Komt u van het voortgezet speciaal onderwijs (vso) of praktijkonderwijs (pro)? Dan kunt u een aanvraag doen en nemen wij deze direct in behandeling. Kunt u om medische redenen niet direct aan het werk? Heeft u hulp nodig of zijn er andere problemen? Dan kijken we ook of u de zoekperiode over kunt slaan en de uitkeringsaanvraag kunt doorzetten.
Bij het aanvragen van een uitkering moet u laten zien wie u bent. Vanaf 2026 mag dit ook met DigiD en een geldig rijbewijs uit een EU-land. Dit maakt aanvragen eenvoudiger. Let op: bij gemeente De Fryske Marren is identificatie met alleen DigiD op dit moment nog niet mogelijk. Neem daarom altijd een geldig paspoort, identiteitsbewijs, vreemdelingendocument of een geldig Nederlands of Europees rijbewijs mee naar uw afspraak.
Normaal gaat de uitkering in op de dag dat u zich meldt voor een uitkering. Met de nieuwe wetswijziging kan de gemeente de uitkering tot maximaal drie maanden terug, laten ingaan. Dit kan bijvoorbeeld bij:
- Ziekte of een ziekenhuisopname;
- Een afgewezen aanvraag voor een andere uitkering;
- Wisselend inkomen door flexibel werk;
- Een eerdere bijstandsaanvraag die niet is behandeld of is afgewezen door ontbrekende informatie.
De gemeente kan met de nieuwe regels rekening houden met mantelzorg. Dit betekent het volgende:
- Samenwonen vanwege mantelzorg die veel tijd en zorg vraagt, telt niet automatisch als een gezamenlijke huishouding. De mantelzorg moet wel de reden zijn voor het samenwonen;
- De kostendelersnorm geldt niet als u tijdelijk samenwoont vanwege mantelzorg die veel tijd en zorg vraagt. Ook hier moet de zorg de reden zijn voor het samenwonen;
- Mantelzorg wordt niet gezien als betaald werk;
- Verblijft u tijdelijk buiten de gemeente om mantelzorg te geven? Dan stopt uw uitkering niet. Bespreek dit altijd met uw klantmanager.
Mantelzorg kan ook worden gezien als maatschappelijke deelname. Soms kan dit een reden zijn om (tijdelijk) geen verplichtingen te hebben voor werk of participatie. Dit hangt af van uw persoonlijke situatie en de zorg die u verleent.
Tijdens de aanvraag voor een uitkering voor levensonderhoud kunt u, uiterlijk binnen vier weken na de aanvraagdatum, een voorschot krijgen. Dit voorschot is minimaal 95% van uw uitkeringsnorm, tenzij duidelijk is dat u geen recht heeft of uw aanvraag niet compleet is. Dit is een verhoging van 5%. Zo kunt u tijdens de aanvraag uw vaste lasten beter blijven betalen.
Soms gaat de gemeente er automatisch van uit dat mensen die samenwonen één huishouden zijn. Dat kan bijvoorbeeld als twee mensen eerder getrouwd waren. Volgens de nieuwe regels worden ex-partners alleen automatisch als één huishouden gezien als de echtscheiding korter dan twee jaar geleden is. Is de echtscheiding langer dan twee jaar geleden? Dan bekijkt de gemeente altijd hoe de situatie echt is.
Vanuit het programma Participatiewet in Balans volgen nog meer veranderingen in 2026 en per 1 januari 2027. Zodra er iets wijzigt, houden wij u hiervan op de hoogte.
Op deze pagina leest u alleen algemene informatie. De gevolgen van de wijzigingen in de Participatiewet kunnen per persoon verschillen. Aan deze pagina kunt u geen rechten ontlenen. De gemeente kijkt altijd naar uw persoonlijke situatie. Heeft u nog vragen? Neem contact met ons op via 14 05 14 of vul het contactformulier in.