Twee keer per jaar, aan het begin en einde van de zomer, worden de bermen in De Fryske Marren gemaaid. Opvallend is dat het maaien van de twee bermkanten van een weg niet gelijktijdig gebeurt – er zit minstens een maand tussen. De reden van deze aanpak: het behoud van biodiversiteit.

"Voor vlinders, bijen en andere insecten zijn de planten en kruiden die zich in de bermen bevinden van groot belang om te overleven”, zegt Anthonie Stip, projectleider bij De Vlinderstichting. “Neem bijvoorbeeld bijen, die vliegen in hun leven maar zo'n vijfhonderd meter vanaf hun nest. Vinden ze binnen die afstand geen voedsel, oftewel nectar en stuifmeel, dan gaan ze dood en brengen ze geen nieuwe generatie voort.” Om die reden heeft gemeente De Fryske Marren het beleid ingesteld om de bermen gefaseerd te maaien: eerst de ene kant, pas later de andere kant. Zo blijven er altijd genoeg planten en kruiden staan die de insecten van voedsel voorzien. Het combineren van een hoge berm met een gemaaide berm heeft bovendien nog een ander nut. “Vlinders halen hun voeding uit de hogere planten, maar leggen hun eitjes bij de lagere”, vertelt Ronald Stegink, beleidsmedewerker Ruimtelijk Beheer bij de gemeente. “Deze insecten zijn dus gebaat bij zulke hoogteverschillen.”

Op één lijn

Het maaien wordt deels uitgevoerd door de gemeente en deels door boeren, met wie daarover afspraken zijn gemaakt. Toch loopt het niet altijd zoals gepland. Ronald: “Wanneer wij de tweede bermkant van een weg willen gaan maaien, komt het helaas weleens voor dat een boer uit de omgeving het al heeft gemaaid, omdat hij vond dat we het te lang lieten staan. Het is daarom belangrijk dat we met iedereen op één lijn komen te zitten.” Om binnen de gemeente voor meer kennis op het gebied van groenbeheer te zorgen, heeft elke medewerker dit jaar een cursus over dit onderwerp gevolgd. Daarnaast heeft Anthonie, namens De Vlinderstichting, een presentatie gehouden. “Ik zeg vaak: onkruid bestaat niet. Ook díe planten hebben een functie in het grotere geheel. In de zomer zijn ze goed voor insecten en in de winter leveren ze voedsel voor vogels. Door het onkruid meteen weg te maaien, help je dat om zeep. Geef de natuur de ruimte en laat haar voldoende haar eigen gang gaan”, aldus Anthonie.

Voordelen van biodiversiteit

Het behoud van biodiversiteit gebeurt ook op andere manieren in De Fryske Marren. Rondom bomen in het buitengebied laat de gemeente bijvoorbeeld meer gras staan, zodat insecten daar kunnen leven. Bij nieuwbouwprojecten, zoals bij de rotonde in Joure, worden in de omgeving gebiedseigen kruiden gezaaid. Het goede leefklimaat voor insecten dat zo in stand blijft, bevordert tegelijkertijd de aanwezigheid van diverse vogels, omdat zij hier genoeg voedsel vinden. Een ander voordeel is dat bijen en andere insecten een gunstige invloed hebben op nabijgelegen landbouwpercelen. Verder draagt de biodiversiteit bij aan het bestrijden van plagen, zoals die van de eikenprocessierups. “En bloemrijke bermen zorgen ook nog eens voor mooie plaatjes in het buitengebied”, vult Ronald aan. “Een juiste, zorgvuldige wijze van groenbeheer is echt van grote waarde.”