De gemeente heeft in het bijzonder aandacht voor de volgende ziekten en plagen.

Eikenprocessierups

De afgelopen jaren is er een toename te zien van het aantal eikenprocessierupsen in de gemeente. Zoals de naam al doet vermoeden, vind je het dier alleen op eikenbomen waarvan de gemeente ruim 12.000 heeft. De overlast van de eikenprocessierups, en dus de risico’s, wordt veroorzaakt door de nesten. In de nesten is de concentratie van de brandharen het hoogst; gemiddeld 700.000 brandharen per rups. Daarnaast bevinden zich ook de vervellingen van de rupsen en de achtergebleven brandharen. Bij mensen en dieren kan dit irritatie veroorzaken aan de huid, ogen en luchtwegen en leiden tot blaren op de huid. We zetten ons daarom in om dit probleem actief, als preventief te bestrijden, het liefst samen met inwoners.

Preventief bestrijden

Om het aantal eikenprocessierupsen terug te dringen, proberen we nestvorming in de risicogebieden te voorkomen. Wanneer er dan toch een nest ontstaat halen we deze op tijd weg. Met op tijd verwijderen wordt uitvliegen van de eikenprocessievlinder voorkomen en overlast beperkt.

Bij deze bestrijdingsmanier worden de eiken die aan de weg staan bespoten met zogenoemde nematoden. Dit zijn kleine wormachtige beestjes en dus 100 procent biologisch. Ze mogen worden toegepast zonder een toelating binnen de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Ook geldt een vrijstelling van de Flora- en Faunawet. Deze behandeling wordt na twee weken herhaald. Op deze manier wordt de rups bestreden, nog voordat hij schadelijk wordt. Een gespecialiseerd bedrijf voert de werkzaamheden voor ons uit. Daarnaast sporen onze wijkbeheerders de rupsen op en controleren in het voorjaar de eiken. Ontdekken zij een nest, dan hangen ze een waarschuwingslint om de boom. Later worden de nesten weggezogen door middel van een speciale stofzuiger.

Nest gezien?

Heeft u zelf een nest gevonden of heeft u een vermoeden daarvan? Doe dan een melding openbare ruimte. Ook nesten op bomen van particulieren laten we verwijderen. Bedrijven zijn zelf wel verantwoordelijk voor het inschakelen van bestrijdingsspecialisten.

In aanraking gekomen met de eikenprocessierups?

  • Spoel uw huid en/of ogen met water.
  • Was, wanneer nodig, uw kleding op 60 graden.
  • Raadpleeg uw huisarts wanneer u na twee weken nog (ernstige) klachten heeft.

Japanse duizendknoop

De Japanse duizendknoop bevindt zich in de hele gemeente. De wortels kunnen zorgen voor schade aan funderingen, verhardingen, riolering, straten en dijken. Dit doordat ze door kieren kunnen groeien. De plant groeit erg snel en daarbij blijven de diep groeiende wortels vaak in leven nadat de plant is weggehaald. Daarom is het bestrijden van de Japanse duizendknoop erg lastig.

Wat doet de gemeente?

Die bestrijding is bij de Japanse duizendknoop een heel karwei. Van maart tot en met november doet de aannemer aan wie dit is uitbesteed vier à vijf rondes langs alle locaties in De Fryske Marren waar de plant te vinden is. Voor het bestrijden van deze soort bestaan verschillende methodes. Wij kiezen voor besproeiing met heet water. Hierdoor knappen de cellen van de bladeren, die dan de wortels niet meer voeden. Maar je moet geduld hebben; er kunnen jaren overheen gaan voordat die wortels zijn uitgeput.

Wat kunt u zelf doen om de Japanse duizendknoop te verwijderen?

  • Komt u de plant in uw tuin tegen, dan komt u er het beste van af door met een schep een stuk van de wortel af te steken (tot ongeveer 10 centimeter diep). Dit moet in het eerste groeiseizoen soms vier tot zes keer.
  • Door heet water in of op de plant te gieten wordt de plant verzwakt.
  • Let op: om verdere verspreiding te voorkomen moeten wortels en plantafval van de Japanse duizendknoop bij het restafval worden gegooid.
  • Heeft u een Japanse duizendknoop in de openbare ruimte gevonden, dan kunt u een melding openbare ruimte doen bij de gemeente.

Reuzenberenklauw

Zoals de naam al doet vermoeden, is de reuzenberenklauw verbonden aan de (Nederlandse) gewone berenklauw, maar dan veel groter. De plant kan wel vijf meter hoog worden. Ook de klauwvormige bladeren zijn lang, namelijk tot wel drie meter. Deze soort vind je vooral langs waterlopen en (spoor)wegen. Naast het verdringen van onze eigen plantensoorten, kan de reuzenberenklauw gevaarlijk zijn voor de gezondheid van mensen en huisdieren. De plant scheidt namelijk stoffen af in de vorm van sap. Komt dit in de ogen, dan kan dat tot blindheid leiden. Op de huid kan het sap bij contact met zonlicht rode, jeukende vlekken veroorzaken. Die vlekken veranderen vervolgens in zwellingen en brandblaren. Het duurt zo’n twee weken voordat dit genezen is en als litteken kan een bruinverkleuring optreden. Bovendien blijft de aangetaste huid voor lange tijd gevoelig voor zonlicht.

Hoe bestrijden wij de reuzenberenklauw?

Ook hier geldt: hoe eerder je erbij bent, hoe beter. Ook bij de reuzenberenklauw is het belangrijk om zoveel mogelijk blad te verwijderen, zodat het niet de kans krijgt om te bloeien. Dit kan door het blad te maaien. Gaat het om enkele plantjes, dan is uitsteken tot 15 à 20 centimeter onder het maaiveld ook een geschikte aanpak. Daarnaast zetten we ook schapen in welke deze plant als delicatesse zien.

Wat kunt u zelf doen tegen de reuzenberenklauw?

Het weghalen van de reuzenberenklauw is niet verplicht, maar de bloemen mogen geen zaden vormen om verdere verspreiding te voorkomen. Hieronder leest u wat u kunt doen om de reuzenberenklauw (voor een deel) te verwijderen:

  • Maai de plant, zodat deze niet meer kan bloeien. Er worden dan geen zaden gevormd.
  • Haal een stuk van de wortel weg (ongeveer 15 tot 20 centimeter diep). Doe dit nog een keer bij vorming van een nieuwe plant.
  • Giet een paar keer per jaar kokend water op de plant of in de holle stengel.
  • Zorg ervoor dat u beschermende kleding draagt wanneer u met de plant aan de slag gaat.

Wat moet u doen na contact met het sap van de reuzenberenklauw?

  • Was de huid direct met water en zeep of bedek de huid als wassen niet mogelijk is.
  • Bedek de huid na het afspoelen, zodat er geen zonlicht op komt. Het is verstandig om een week uit de zon te blijven. Ga naar de huisarts als u rode uitslag krijgt.
  • Heeft u sap in uw ogen gekregen? Spoel de ogen direct uit met veel water en neem contact op met uw huisarts.
  • Heeft u sap in uw mond gekregen? Dit is erg gevaarlijk. Ga onmiddellijk naar de spoedeisende hulp.