Planning Rijkswaterstaat vervangen bruggen Spannenburg en Uitwellingerga

De Friese bruggen bij Uitwellingerga en Spannenburg in de Hoofdvaarweg Lemmer/Delfzijl worden volledig vervangen. Minister van Infrastructuur en Waterstaat Robert Tieman heeft hierover vorig jaar een besluit genomen. De bruggen blijven beweegbaar met een doorvaarthoogte van minimaal 7,40 m. Deze bruggen zijn opgenomen in de landelijke vernieuwingsaanpak van Rijkswaterstaat.

De uitvoering wordt gedaan door het Programmateam Beweegbare Bruggen. Dit team heeft ook een voorlopige planning voor de eerste drie bruggen opgesteld. De planning kan na het maken van afspraken met de aannemer nog wijzigen. Ongeacht de definitieve data staat het borgen van de bereikbaarheid in de regio voor Rijkswaterstaat centraal.

Planning

Prioritering van de bruggen De Friese bruggen staan hoog op de landelijke prioriteringslijst. Komende jaren worden de drie Friese bruggen in onderstaande volgorde vervangen (onder voorbehoud van wijzigingen):

Uitwellingerga

Voorlopige start uitvoering: 2029
Voorlopige openstelling: 2031

Spannenburg

Voorlopige start uitvoering: 2033
Voorlopige openstelling: 2034

Tijdens inloopavonden informeren we de omgeving over de voorlopige planning en de rol van het Programmateam Beweegbare Bruggen in de vervanging van de bruggen. De inloopavonden vinden plaats op:

• 11 februari 2026. Brug Uitwellingerga. Locatie: MFC It Harspit, P. Walmastrjitte 8A in Oppenhuizen Tijden: tussen 19.00 en 21.00 uur
• 16 februari 2026. Brug Spannenburg. Locatie: Dorpshuis ’t Spantsje, ’t Foarfjild 10 in Tjerkgaast Tijden: tussen 19.00 en 21.00 uur

Brug Uitwellingerga wordt eerst vervangen

Vanwege de urgente situatie wordt brug Uitwellingerga als eerste van de drie bruggen vervangen. In september 2025 is hier een tijdelijke vaste brug geplaatst om het lokale verkeer te faciliteren. Gebruikers van de vaarweg hoger dan 7,10 meter moeten echter omvaren zolang de vaste brug er ligt. Dit is een onwenselijke situatie voor de scheepvaart.

Om de passage van brug Uitwellingerga voor de hoge scheepvaart weer mogelijk te maken moet het tijdelijke vaste brugdeel worden verwijderd. De bedoeling is het lokale verkeer door één tunnelbuis van de Prinses Margriettunnel te leiden, wanneer het brugdeel is verwijderd. Deze situatie zal gehandhaafd blijven tot de nieuwe beweegbare brug gerealiseerd is. Op deze wijze kan de bereikbaarheid van de regio voor alle verkeersdeelnemers gewaarborgd blijven.

De initiële verwachting was dat de omleiding medio 2026 gereed zou zijn, maar deze planning wordt niet gehaald. De planuitwerking en voorbereidingen vragen meer tijd. De omvaarroutes voor de hoge scheepvaart blijven tot 2028 van kracht. Om een vlotte en veilige doorstroming op de omleidingsroutes te bevorderen worden waterstewards ingezet in en rond Sneek.

Brug Spannenburg kan veilig worden gebruikt

Voor de brug Spannenburg geldt dat deze veilig kan worden gebruikt. Dat was eind 2025 de belangrijkste conclusie van uitgebreid en diepgaand onderzoek dat Rijkswaterstaat, samen met TNO, heeft laten uitvoeren naar de staat van het staal en beton in de brug. Ook nadere inspecties wezen uit dat deze brug veilig gebruikt kunnen worden.

Tot de vervanging blijft Rijkswaterstaat de kwaliteit van de brug scherp in de gaten houden om de veiligheid voor de weg- en watergebruiker te kunnen waarborgen. Om de bereikbaarheid van de regio te kunnen blijven garanderen zijn in de toekomst een aantal maatregelen nodig om de brug tot aan de vervanging te kunnen blijven gebruiken. Zo wordt dit jaar het fietspad op brug Spannenburg vernieuwd. En om ongewenste trillingen in de brug te verminderen worden ook oneffenheden tussen weg- en brugdek weggehaald.

Wat komt er kijken bij de vervanging van een brug?

De vervanging van een brug bestaat uit verschillende fases. Gemiddeld duurt het proces van verkenning tot oplevering van een brug zo’n 8 jaar. Met de bruggen Uitwellingerga en Spannenburg zitten we tegelijk in de planfase en werken we deze parallel uit. In deze fase onderzoeken we twee varianten van een beweegbare brug: een basculebrug en een draaibrug. Het streven is om rond de zomer 2026 een voorkeursvariant vast te stellen voor de drie bruggen.

Nadat de voorkeursvariant is vastgesteld, werken we deze verder uit. Ook worden procedures zoals aankoop van grond en het aanvragen van vergunningen gestart. Daarna volgt de contractvoorbereiding en aanbesteding. Tot slot vindt de realisatie plaats. Het vervangen van een brug is complex en in elke fase kunnen risico’s tot vertraging leiden. Daarom zijn we gedurende het hele proces actief bezig met het identificeren en beheersen van deze risico’s. Dit kan er soms toe leiden dat planningen moeten worden bijgesteld.

Onderdeel van landelijk Programma Beweegbare Bruggen

Het Programmateam Beweegbare bruggen is een landelijk team van Rijkswaterstaat dat werkt aan het vernieuwen en renoveren van beweegbare bruggen die we beheren. Doel van het programma is het verhogen van het werktempo en het efficiënt omgaan met budget en (bouw)capaciteit. Zowel Rijkswaterstaat als betrokken aannemers leren van deze gebundelde aanpak.

Verder ontstaat er ruimte voor standaardisatie en innovatie. Deze werkwijze helpt om, na de bouw van de eerste brug, de bouw van de opvolgende bruggen sneller uit te voeren.

Belangrijke vaarweg

De hoofdvaarweg Lemmer – Delfzijl (HLD) loopt door Friesland en Groningen en is één van de belangrijkste vaarwegen van Nederland. De vaarweg is van groot belang voor de regionale en nationale economie.

Rijkswaterstaat is eigenaar en beheerder van de vaarweg en werkt de komende tientallen jaren aan verschillende verbeteringen. Zo zorgen we nu en in de toekomst voor een veilige, vlotte en duurzame doorvaart voor onder andere klasse Va-schepen (110 bij 11,4m en maximaal 3,5 m diepgang).