AZC Balk

Aan de Wikelerdyk 9a in Balk is een asielzoekerscentrum (azc) gevestigd waar mensen verblijven die in Nederland een asielaanvraag hebben ingediend. Het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) is verantwoordelijk voor de opvang en begeleiding van de bewoners.

Het azc maakt onderdeel uit van de lokale samenleving. Bewoners wonen, leren en leven gedurende hun verblijf in Balk en hebben contact met inwoners, organisaties, scholen en ondernemers. Gemeente De Fryske Marren werkt samen met het COA en andere betrokken partijen aan een goede begeleiding van het azc en aan een veilige en leefbare omgeving voor zowel de bewoners van het azc als de inwoners van Balk.

Een azc is daarmee meer dan een opvang locatie. Het is een plek waar mensen, vaak in een onzekere periode van hun leven, proberen vooruit te kijken. Een open en betrokken omgeving kan daarbij veel betekenen. Contact met inwoners, vrijwilligers, verenigingen en organisaties helpt bewoners om zich welkom te voelen en onderdeel te zijn van de samenleving, ook al is hun verblijf in Nederland mogelijk tijdelijk.

Bekijk hier de pagina van het COA over het asielzoekerscentrum in Balk: COA – Balk – Wikelerdyk.


Update 11 november 2026

Gemeente De Fryske Marren blijft in gesprek met het COA en het ministerie over de sluiting van de opvanglocatie in Balk. Het COA en het ministerie hebben aangegeven dat sluiting per 1 oktober 2026 niet mogelijk was vanwege het landelijke tekort aan opvangplaatsen. Zij willen de locatie daarom nog drie jaar openhouden.

De gemeente houdt vast aan de eerder gemaakte afspraken over beëindiging van de opvang. TRIP Advocaten heeft het COA daarom namens de gemeente op 12 oktober 2026 per brief gevraagd deze afspraken na te komen. Volgens de gemaakte afspraken had de bewoning op 1 oktober 2026 moeten eindigen.

Hoe gaat het nu verder?

De gemeente zet in op een beëindiging van de opvang. Daarvoor wil zij concrete afspraken maken over het vertrek van de bewoners, het afbreken van de opvanglocatie en het opleveren van het terrein. Ook moeten afspraken worden gemaakt over de verantwoordelijkheden en de kosten.

Als overleg met het COA niet tot een oplossing leidt, beoordeelt het college welke juridische vervolgstappen worden gezet.


Update 20 augustus 2026

AZC Balk blijft voorlopig open, COA komt sluitingsafspraak niet na

Op 1 oktober 2026 zou volgens de gemaakte afspraken de opvang van asielzoekers aan de Wikelerdyk in Balk eindigen. Dit had het moment moeten zijn waarop de opvang, conform onze langdurige afspraak met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA), definitief zou sluiten. Gemeente De Fryske Marren is door het ministerie van Justitie en Veiligheid en het COA geïnformeerd dat ze deze sluitingsafspraak niet na kunnen komen. Het COA stelt dat het ontbreken van alternatieve opvangplekken maakt dat zij nu niet in staat zijn de bewoners op een andere locatie onder te brengen. Sluiting zou betekenen dat mensen op straat komen te staan, zonder opvang. Er is op dit moment ook geen concreet perspectief dat dit op korte termijn wel mogelijk is.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid (namens de minister van Asiel en Migratie) heeft de gemeente schriftelijk op 17 augustus 2026 laten weten de locatie voort te willen zetten voor drie jaar na 1 oktober 2026. Naar verwachting zal het COA dit verzoek binnenkort schriftelijk bevestigen.

Voor het college van burgemeester en wethouders blijft gelden: afspraak is afspraak. Dat de afspraken nu niet kunnen worden waargemaakt, zorgt voor teleurstelling en frustratie. Deze gang van zaken doet dan ook veel met het bestuurlijke vertrouwen.

Hoewel De Fryske Marren vanuit menselijk oogpunt wil voorkomen dat bewoners zonder passende opvang komen te zitten, accepteert zij deze situatie niet. De verantwoordelijkheid voor de bewoners en vervangende opvang ligt primair bij het COA. De gemeente bewaakt haar positie en bereidt passende juridische stappen voor. De prioriteit ligt nu, naast het juridische spoor, bij het betrekken en communiceren richting omwonenden en betrokkenen.


Veelgestelde vragen azc Balk

Op 17 augustus 2026 ontving gemeente De Fryske Marren een brief van het ministerie van Justitie en Veiligheid, namens de minister van Asiel en Migratie. Daarin geeft het ministerie aan dat de eerder gemaakte afspraak om de opvang per 1 oktober 2026 te beëindigen niet kan en zal worden nagekomen. De gemeente wil mensen niet op straat zetten. Dit betekent niet dat de gemeente heeft ingestemd met het verzoek om de locatie drie jaar langer open te houden.

Er is op dit moment geen definitieve datum bekend waarop het azc daadwerkelijk sluit. Volgens de afspraken met het COA had de opvang per 1 oktober 2026 moeten eindigen. Deze afspraak is niet nagekomen. De gemeente heeft niet ingestemd met een verlenging en heeft het COA via TRIP advocaten gevraagd de afspraken alsnog na te komen.

Er zijn op dit moment geen afspraken gemaakt over voortzetting van de opvang. De gemeente heeft niet ingestemd met het verzoek van het COA en het ministerie om de locatie drie jaar langer open te houden. Daarom zijn hierover ook geen aantallen vastgesteld. Hoe dit aantal zich de komende tijd ontwikkelt, is nog niet bekend. De gemeente heeft niet ingestemd met een verlenging van de opvang.

Voor het college van burgemeester en wethouders blijft gelden: afspraak is afspraak. Wij hebben het COA hier sinds 5 maart 2026 herhaaldelijk en formeel op gewezen. Dat het COA alsnog heeft aangegeven deze afspraak niet te zullen nakomen, zorgt bij ons voor grote teleurstelling en frustratie. Deze gang van zaken doet dan ook veel met het bestuurlijke vertrouwen.

Hoewel we vanuit menselijk oogpunt willen voorkomen dat bewoners geen passende opvang meer hebben, accepteren wij deze situatie niet. De gemeente probeert via overleg tot een oplossing te komen. Als dat niet lukt, wil de gemeente eerst mediation proberen: overleg onder begeleiding van een onafhankelijke bemiddelaar. Als mediation niet tot stand komt of geen oplossing biedt, beoordeelt het college welke juridische vervolgstappen worden gezet. De verantwoordelijkheid voor bewoners en vervangende opvang ligt primair bij het COA. We willen hierin wel eerlijk en realistisch naar u zijn: een juridisch traject biedt echter geen garantie op een snelle, feitelijke sluiting van de locatie op de korte termijn.

Sinds 17 augustus 2026 heeft de gemeente verschillende stappen gezet om de gemaakte afspraken over de sluiting van de opvanglocatie in Balk na te laten komen.

1. Contact met het COA en het ministerie

De Fryske Marren heeft via officiële brieven contact gehouden met het COA en het ministerie over de gemaakte afspraken en de sluiting van de opvanglocatie.

2. Reactie van het COA en het ministerie

Het COA en het ministerie hebben aangegeven dat sluiting op 1 oktober 2026 niet mogelijk is vanwege het landelijke tekort aan opvangplaatsen. Volgens hun brief verwacht het COA eind 2026 een tekort van 4.300 opvangplaatsen, zelfs als alle beschikbare plaatsen volledig bezet zijn.

Het COA en het ministerie willen de locatie daarom nog drie jaar openhouden. Volgens hen biedt deze periode ruimte om te investeren en te werken aan duurzame opvang op kleinere schaal.

3. De gemeente houdt vast aan de gemaakte afspraken

Op 12 oktober 2026 heeft TRIP Advocaten namens de gemeente het COA per brief gevraagd de gemaakte afspraken na te komen. Volgens deze afspraken had de opvang uiterlijk op 1 oktober 2026 moeten zijn beëindigd. De opvanglocatie moet uiterlijk 31 januari 2027 zijn ontmanteld en het terrein moet dan zijn opgeleverd. TRIP Advocaten geeft in de brief ook aan dat de huidige omgevingsvergunning, die geldig is tot uiterlijk 17 maart 2027, niets verandert aan de afspraken over de beëindiging van de opvang, ontmanteling en oplevering.

Op het moment van publiceren op 11 november 2026:

Gemeente De Fryske Marren wil duidelijke afspraken maken over het vertrek van de bewoners, het afbreken van de opvanglocatie en het opleveren van het terrein. Ook moeten afspraken worden gemaakt over de verantwoordelijkheden en de kosten.. Als het niet lukt om tot nieuwe afspraken te komen, bereidt de gemeente samen met TRIP Advocaten een rechtszaak voor. Daarbij vormen de eerder gemaakte afspraken het uitgangspunt.

Eventuele andere juridische stappen beoordeelt de gemeente afzonderlijk. Als daarvoor nieuwe besluiten nodig zijn, worden die aan het college voorgelegd.

Het college van burgemeester en wethouders vormt het dagelijks bestuur van de gemeente. Het college bereidt plannen voor en voert besluiten uit.

De gemeenteraad vertegenwoordigt de inwoners van De Fryske Marren en stelt de hoofdlijnen en kaders van het gemeentelijk beleid vast. Het college voert het dagelijks bestuur en is verantwoordelijk voor de uitvoering binnen die kaders. De leden van de gemeenteraad zijn door het college van De Fryske Marren op woensdagavond tijdens een bijeenkomst 19 augustus 2026 op de hoogte gebracht van de ingekomen brief van het ministerie van Justitie en Veiligheid (namens de minister van Asiel en Migratie) over het azc in Balk.

De portefeuillehouder is de bestuurder die verantwoordelijk is voor dit onderwerp. In De Fryske Marren is dat burgemeester Leo Pieter Stoel. Hij begeleidt het proces, onderhoudt contact met betrokken partijen en informeert het college en de gemeenteraad over de voortgang. Besluiten worden genomen door het college van B&W en de gemeenteraad.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) organiseert de opvang en begeleiding van asielzoekers in Nederland. Als er een opvanglocatie komt, is het COA verantwoordelijk voor de dagelijkse uitvoering en het beheer van de opvang.

Gemeente De Fryske Marren wil de mogelijkheden voor kleinschalige asielopvang onderzoeken. Dit is een opdracht van de gemeenteraad aan het College van B&W. Hiermee wil de gemeente voldoen aan de Spreidingswet en zorgen voor opvang die past bij de schaal en kenmerken van onze gemeente.

De gemeenteraad van De Fryske Marren heeft het plan van aanpak voor kleinschalige asielopvang aangenomen op 30 september 2026. Bij de besluitvorming is ook een amendement aangenomen, waardoor de uitvoering van het Plan van Aanpak voorlopig is opgeschort. Dit betekent dat het voorgenomen locatieonderzoek nog niet wordt gestart en dat de verdere uitvoering van het plan pas wordt hervat nadat de definitieve sluitingsdatum van het azc in Balk bekend is.

De situatie rond het azc in Balk en de opgave voor asielopvang op grond van de Spreidingswet zijn twee afzonderlijke trajecten. Het azc in Balk betreft een bestaande opvanglocatie waarover afspraken zijn gemaakt over de beëindiging van de opvang. Daarnaast werkt de gemeente aan een plan van aanpak voor kleinschalige asielopvang. Met dit plan onderzoekt de gemeente hoe invulling kan worden gegeven aan de asielopvang opgave die voor De Fryske Marren geldt.

De uitvoering van dit plan is voorlopig opgeschort totdat de definitieve sluitingsdatum van het azc in Balk bekend is. Na bekendmaking van het verdeelbesluit bekijkt de gemeente wat dit betekent voor de verdere aanpak.

De Spreidingswet is een landelijke wet die ervoor zorgt dat asielzoekers eerlijker over gemeenten in Nederland worden verdeeld. Op die manier dragen gemeenten samen de verantwoordelijkheid voor opvang. Het doel is om voldoende opvangplekken te creëren en de druk op bestaande opvanglocaties te verminderen.

De gemeente is gehouden om te voldoen aan landelijke wetgeving. De Fryske Marren vindt het belangrijk om haar verantwoordelijkheid te nemen en net als andere gemeenten bij te dragen in de opvang van asielzoekers. Mensen die hun land zijn ontvlucht en wachten op een beslissing over hun asielaanvraag hebben recht op een veilige opvangplek. Door te onderzoeken of kleinschalige opvang mogelijk is, wil de gemeente bijdragen aan een eerlijke verdeling van opvang in Nederland. Daarbij staat voorop dat opvang goed moet passen bij de omgeving en zorgvuldig wordt voorbereid, met aandacht voor de omgeving, inwoners, dorpen en betrokken organisaties.

Er is nog geen formele aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het MFC ingediend en er zijn geen omgevingsrechtelijke procedures gestart. De raad heeft eerder medewerking toegezegd aan de planvorming, maar dit heeft nog geen formele status in de zin van een verleende vergunning. Het COA kan, zolang er geen onherroepelijke vergunning voor het MFC is, een nieuwe tijdelijke aanvraag voor een omgevingsvergunning indienen voor de locatie. Het college moet op een dergelijke aanvraag een beslissing nemen op basis van de dan geldende regelgeving. Mochten beide trajecten naast elkaar lopen, dan is intensieve afstemming nodig. De juridische en ruimtelijke gevolgen worden de komende weken onderzocht.

Contact

Wilt u meer informatie of heeft u vragen? Neem contact op via onderstaand contactformulier.


Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Contactgegevens

Naam(Vereist)
E-mailadres(Vereist)